Encyclopedie
Begrippenlijst

Informatie-architectuur

Uit Triple A Encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

In de inrichting van de informatievoorziening van een instelling staat het concept van een servicegeoriënteerde architectuur centraal. Systemen leveren diensten die corresponderen met bedrijfsactiviteiten. Deze diensten kunnen worden geleverd door verschillende systemen van verschillende leveranciers. Met behulp van integratiehulpmiddelen kunnen al deze diensten worden samengebracht en zorgen voor een geïntegreerde omgeving voor gebruikers.

Het belangrijkste wat gebruikers (medewerkers, docenten én deelnemers) hiervan zien is dat de diensten (mogelijk van verschillende systemen) in een portaal beschikbaar worden gesteld. Zo onstaat er aan de ‘voorkant’ een geïntegreerd geheel. Onzichtbaar voor gebruikers, maar wel net zo belangrijk, is de voorziening aan de ‘achterkant’ van de systemen zodat systemen elkaars diensten kunnen gebruiken en gegevens met elkaar kunnen uitwisselen. Daarvoor dient de servicebus.

Omdat het hele ontwerp is gericht op ICT-ondersteuning die onafhankelijk is van een specifieke organisatorische inrichting, is er een aparte faciliteit nodig waarin deze organisatielogistiek kan worden ondersteund. Dit wordt de procesbesturing genoemd. In deze procesbesturing worden de bedrijfsprocessen gedefinieerd en de manier waarop daarin de diensten van de systemen achtereenvolgens worden gebruikt. Dit wordt ook wel orkestratie genoemd.

Een ander belangrijk aspect is het op een goede manier beheren en beschikbaar stellen van de kerngegevens binnen een instelling. Een goed beheer van gegevens met eenduidig eigenaarschap bevordert de kwaliteit van gegevens en zorgt ervoor dat het beschikbaar stellen van deze gegevens maar vanuit één plek hoeft te gebeuren. Hiervoor is het begrip kernregistratie in het leven geroepen. Een kernregistratie is verantwoordelijk voor een goed gedefinieerde deelverzameling van gegevens, en dient deze gegevens te beheren en op een uniforme manier aan anderen beschikbaar te stellen.

Rapportages ten behoeve van de besturing en verantwoording worden steeds belangrijker. Vaak vormen systeemgrenzen hiervoor een belemmering omdat moeilijk over deze systeemgrenzen heen gerapporteerd kan worden. Om die reden wordt een centrale rapportagevoorziening voorzien, waarin de gegevens uit de kernregistraties, onderwijslogistiekHet continue proces dat er voor zorgt dat de leervraag van de deelnemers en het aanbod aan onderwijsproducten van de instelling zo goed mogelijk bij elkaar worden gebracht. Uiteindelijk zorgt de onderwijslogistiek ervoor dat onderwijsproducten daadwerkelijk kunnen worden afgenomen. Het onderwijslogistieke proces bestaat uit het samenstellen van een passend arrangement voor de deelnemers (het arrangeren) het plannen van de inzet van onderwijsproducten in tijd en plaats en het vastleggen van de deelnemers om specifieke onderwijsproducten op de gereserveerde tijden en plaatsen af te nemen (het roosteren) en het primair proces samen kunnen komen ten behoeve van een integrale rapportage. Dit vereist een voorziening die de gegevens uit al deze systemen kan verzamelen, zonodig kan bewerken en in een voor rapportage geschikte structuur kan laden in een rapportageomgeving. Vanuit een dergelijke rapportageomgeving kan de rapportage vervolgens plaatsvinden.

Samenvatting architectuurprincipes informatie-architectuur

Architectuurprincipe Toelichting
Functionaliteit is opgebouwd uit diensten (services) Het concept van een dienst (een service) staat centraal in de structurering van functionaliteit. De functionaliteit van een service correspondeert zo veel mogelijk met de bedrijfsactiviteiten.
Open en flexibele integratievoorzieningen Er zijn twee integratievoorzieningen wenselijk: een portaal voor een geïntegreerde presentatie van functionaliteit aan gebruikers en een servicebus voor integratie van services en berichtenuitwisseling.
Principes en richtlijnen Kernregistraties Er wordt een aantal kernregistraties onderscheiden, waarvoor geldt dat er gedefinieerd eigenaarschap is, eenmalige vastlegging bij de bron en van daaruit meervoudig gebruik mogelijk wordt gemaakt.
Centrale rapportagevoorziening voor sturing en verantwoording Applicatieoverstijgende rapportages voor sturing en verantwoording wordt ondersteund vanuit een centrale rapportagevoorziening.
Centraal documentmanagement is mogelijk Het gebruik van een centraal documentmanagementsysteem moet mogelijk zijn.
Gebruiksgecentreerd ontwerp Het ontwerp van functionaliteit is gericht op de taken die gebruikers moeten uitvoeren en niet op de functies die systemen kunnen leveren.
Procesbesturing op basis van orkestratie en choreografie Procesbesturing is losgekoppeld van de diensten zelf die de functionaliteit leveren. Deze procesbesturing is bij voorkeur ingericht op basis van het principe van orkestratie (centrale regie).